Ile dni urlopu ma pracownik młodociany
Zasady są w art. 205 Kodeksu pracy, który znajdziesz w internetowym systemie aktów prawnych Sejmu. Młodociany to osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18, przy czym umowę o pracę zawierasz w praktyce z uczniem od 16 lat, przy pracach lekkich albo w celu nauki zawodu.
| Moment | Wymiar urlopu | Uwagi |
|---|---|---|
| 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy | 12 dni roboczych | osobna pula, nie jest zaliczką na kolejny urlop |
| rok pracy | 26 dni roboczych | nie odejmujesz od niego wcześniejszych 12 dni |
| rok kalendarzowy 18 urodzin | 20 dni roboczych | jeśli prawo do urlopu powstało przed 18 urodzinami |
| po roku 18 urodzin | zasady ogólne, 20 albo 26 dni | według stażu, do którego wlicza się okres nauki w szkole |
Najczęstszy błąd kadrowy to pomniejszenie 26 dni o wykorzystane wcześniej 12. Te dwie pule są niezależne, więc w pierwszym roku pracy młodociany może mieć łącznie 38 dni urlopu. Gdy osiemnastka wypada w tym samym okresie, sprawdź datę urodzin i kolejność nabycia prawa, bo od tego zależy, czy liczysz 26, czy 20 dni.
Kiedy udzielić urlopu uczniowi
Młodocianemu, który chodzi do szkoły, urlopu udzielasz w czasie ferii szkolnych. Jeśli prawa do urlopu jeszcze nie nabył, możesz dać mu urlop zaliczkowo, także w ferie. Na wniosek ucznia przepis przewiduje dodatkowo urlop bezpłatny w czasie ferii, który razem z wypoczynkowym nie może przekroczyć 2 miesięcy. Okres takiego urlopu bezpłatnego wlicza się do stażu pracy.
Dla firmy to ważna informacja planistyczna. Wakacje są okresem, w którym uczeń może pracować najdłużej (do 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu), a jednocześnie wtedy musi wykorzystać urlop. Jeśli liczysz na ucznia przez całe lipiec i sierpień, zaplanuj jego urlop w grafiku na ferie zimowe albo na koniec sierpnia i uzgodnij to od razu przy podpisywaniu umowy. Limity godzin w ferie i w roku szkolnym opisuje poradnik ile godzin może pracować 16-latka.
Urlop młodocianego na części etatu w godzinach
Uczeń przy pracach lekkich prawie zawsze ma część etatu, bo w roku szkolnym może pracować najwyżej 12 godzin tygodniowo. Urlop liczysz wtedy w trzech krokach (art. 154 i 154² Kodeksu pracy):
1. Mnożysz wymiar w dniach przez wymiar etatu, na przykład 12 dni x 0,3 etatu = 3,6 dnia.
2. Niepełny dzień zaokrąglasz w górę, czyli 4 dni.
3. Zamieniasz dni na godziny, licząc 8 godzin za dzień, czyli 32 godziny.
Z puli godzin odejmujesz tyle, ile uczeń miał pracować w dniu urlopu według grafiku. Jeśli w czwartek miał 2 godziny, urlop w czwartek zużywa 2 godziny, a nie cały dzień. Dlatego grafik i ewidencja czasu pracy młodocianych muszą być prowadzone w godzinach, bez zaokrąglania do pełnych dni.
Przykład urlopu ucznia od pierwszej pracy do 18 urodzin
Uczeń urodzony w maju 2010 roku zaczyna pierwszą pracę 1 września 2026 roku na umowę o pracę przy pracach lekkich, 0,3 etatu (12 godzin tygodniowo). Płaca 1 442 zł brutto miesięcznie, czyli 30 procent minimalnego wynagrodzenia na 2026 rok (4 806 zł za pełny etat).
| Data nabycia | Podstawa | Dni po proporcji | Godziny urlopu | Kiedy go wykorzystać |
|---|---|---|---|---|
| 1 marca 2027 | 12 dni po 6 miesiącach | 3,6, czyli 4 | 32 h | wakacje 2027 |
| 1 września 2027 | 26 dni po roku pracy | 7,8, czyli 8 | 64 h | ferie zimowe 2028 |
| 1 stycznia 2028 | 20 dni w roku 18 urodzin | 6 | 48 h | wakacje 2028 |
Między wrześniem 2026 a końcem 2027 roku uczeń ma więc 96 godzin płatnego urlopu, czyli osiem tygodni jego zwykłej pracy w roku szkolnym. Za czas urlopu płacisz tak, jakby pracował, więc przy stałej płacy miesięcznej nie ma dodatkowego wydatku, ale masz mniej godzin pracy za tę samą kwotę. Przy 1 442 zł miesięcznie i 52 godzinach pracy jedna godzina kosztuje około 27,70 zł brutto, a 96 godzin urlopu to około 2 660 zł zapłacone bez pracy, plus składki pracodawcy. Ta kwota jest elementem rocznego kosztu etatu, który porównujemy ze zleceniem w poradniku o wynagrodzeniu młodocianego.
Niewykorzystany urlop pracownika młodocianego
Gdy umowa kończy się przed wykorzystaniem urlopu, płacisz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane godziny, tak jak przy każdym pracowniku. Najprościej uniknąć go planowaniem: umowę z uczniem na wakacje albo na rok szkolny układaj tak, żeby urlop zmieścił się w ostatnich tygodniach ferii przed końcem umowy. Przy krótkiej umowie wakacyjnej, krótszej niż 6 miesięcy, uczeń w pierwszej pracy nie nabędzie jeszcze 12 dni, ale możesz udzielić urlopu zaliczkowo w ferie.
Zatrudniając ucznia, który wcześniej już pracował, sprawdź świadectwo pracy, bo warunek 6 miesięcy dotyczy pierwszej pracy w życiu, a nie pracy w Twojej firmie.
Urlop ucznia na umowie zlecenie
Umowa zlecenie nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego. Uczeń robi przerwę, kiedy nie przyjmuje zleceń, a Ty płacisz wyłącznie za wykonane godziny. Przy uczniu do 26 lat ze statusem ucznia nie płacisz też składek ZUS. Dlatego przy prostych zadaniach (posty w social mediach, obsługa czatu, testy aplikacji, wprowadzanie danych) firmy wybierają zlecenie, a etat zostawiają dla nauki zawodu. Porównanie obu dróg dla tego wieku jest na stronie o zatrudnieniu 16-latki, a jeśli rozważasz pośrednika, zobacz, jak wypada agencja pracy dla nieletnich w porównaniu z umową bezpośrednią.
| Umowa o pracę, 0,3 etatu | Umowa zlecenie, 52 h miesięcznie | |
|---|---|---|
| Urlop wypoczynkowy | tak, 4 do 8 dni po proporcji, w godzinach | nie |
| Płatne godziny bez pracy w pierwszym roku | około 96 h | 0 h |
| Składki pracodawcy | tak | nie, przy statusie ucznia do 26 lat |
| Badanie lekarskie i wykaz prac lekkich | obowiązkowe | zalecane dobre praktyki |
Pozostałe obowiązki przy etacie, w tym badanie i szkolenie bhp, opisuje poradnik o badaniach lekarskich młodocianych pracowników.
Grafik ucznia z urlopem w koncie firmy
W PracaDla16Latki plan Rozwój (249 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej) ma grafik i ewidencję godzin dla uczniów. Wpisujesz godziny, system pilnuje limitu 12 godzin w roku szkolnym i 7 godzin na dobę w wakacje, a urlop zaznaczasz w tym samym grafiku, więc widzisz, ile godzin pracy faktycznie zostaje w danym miesiącu. Ofertę dla ucznia publikujesz już w planie Start za 99 zł netto miesięcznie. Plany porównasz w cenniku.
Pytania firm o urlop młodocianego
Ile dni urlopu przysługuje pracownikowi młodocianemu?
Po 6 miesiącach od rozpoczęcia pierwszej pracy 12 dni roboczych, a po roku pracy 26 dni roboczych. W roku kalendarzowym, w którym kończy 18 lat, ma 20 dni, jeśli prawo do urlopu nabył przed 18 urodzinami. Przy części etatu wymiar liczysz proporcjonalnie.
Czy urlop 26 dni pomniejsza się o 12 dni?
Nie. Urlop 12 dni po pół roku i urlop 26 dni po roku pracy to dwie niezależne pule. W pierwszym roku pracy młodociany może więc wykorzystać łącznie do 38 dni, a przy części etatu odpowiednio mniej, w proporcji do wymiaru.
Kiedy młodociany musi wziąć urlop?
Uczniowi udzielasz urlopu w czasie ferii szkolnych. Jeśli prawa do urlopu jeszcze nie nabył, możesz udzielić go zaliczkowo w ferie. Na wniosek ucznia dochodzi urlop bezpłatny w ferie, łącznie z wypoczynkowym najwyżej 2 miesiące.
Czy uczeń na umowie zlecenie ma urlop?
Nie. Umowa zlecenie nie daje prawa do urlopu wypoczynkowego ani ekwiwalentu. Zleceniobiorca robi przerwę, kiedy nie przyjmuje zleceń, a firma płaci tylko za wykonane godziny. Urlop przysługuje wyłącznie przy umowie o pracę.