Jakie badania lekarskie obowiązują młodocianego pracownika
Młodociany, czyli osoba po 16, a przed 18 urodzinami, podlega trzem rodzajom badań. Badania wstępne wykonuje przed rozpoczęciem pracy. Badania okresowe powtarza w terminie wskazanym w orzeczeniu. Badania kontrolne są potrzebne po chorobie trwającej dłużej niż 30 dni. Zasady dla pracowników młodocianych wynikają z art. 190 i 191 Kodeksu pracy oraz z rozporządzenia w sprawie badań lekarskich. Aktualny tekst sprawdzisz w Kodeksie pracy w ISAP.
| Rodzaj badania | Kiedy | Kto kieruje | Kto płaci |
|---|---|---|---|
| Wstępne | przed pierwszym dniem pracy | firma | firma |
| Okresowe | w terminie z orzeczenia | firma | firma |
| Kontrolne | po chorobie dłuższej niż 30 dni | firma | firma |
Lekarz medycyny pracy ocenia nie tylko ogólny stan zdrowia, ale też warunki, w których młodociany będzie pracować, na przykład praca przy komputerze albo obsługa klientów. Dlatego w skierowaniu opisujesz stanowisko i czynniki, które na nim występują. Przy pracy biurowej i zdalnej lista jest krótka, ale musi być prawdziwa.
Skierowanie na badania krok po kroku
Skierowanie wystawia pracodawca, a młodociany z rodzicem zgłasza się z nim do placówki medycyny pracy. Zadania firmy wyglądają tak.
1. Wpisz dane firmy, dane ucznia, nazwę stanowiska i opis warunków pracy.
2. Zaznacz, że kandydat jest młodocianym, żeby lekarz uwzględnił przepisy o zakazie prac szkodliwych dla osób poniżej 18 lat.
3. Umów termin z placówką, z którą firma ma umowę, albo poproś ucznia o wizytę w wybranej placówce, a koszt rozlicz fakturą na firmę.
4. Odbierz orzeczenie i dopiero na jego podstawie dopuść ucznia do pracy.
5. Zapisz datę ważności i ustaw przypomnienie o terminie kolejnego badania.
Orzeczenie trzymasz w aktach osobowych. Lista dokumentów, które powinny się tam znaleźć, jest w poradniku o umowie o pracę z młodocianym.
Szkolenie bhp dla młodocianego przed pierwszym dniem pracy
Szkolenie wstępne bhp odbywa się przed dopuszczeniem do pracy. Składa się z instruktażu ogólnego, który prowadzi osoba z działu bhp albo zewnętrzna firma, oraz z instruktażu stanowiskowego, który prowadzi bezpośredni przełożony. Dla młodocianego na stanowisku biurowym całość mieści się zwykle w jednym popołudniu. Firma prowadzi dokumentację szkolenia, a uczeń potwierdza ją podpisem.
Co obejmuje instruktaż stanowiskowy przy pracy z komputerem:
- ustawienie monitora i krzesła oraz przerwy w pracy przy ekranie,
- zasady korzystania z instalacji elektrycznej i sprzętu,
- ewakuacja, apteczka, numer alarmowy i osoba odpowiedzialna za pierwszą pomoc,
- zgłaszanie wypadku i złego samopoczucia przełożonemu.
Przy młodocianym ważne są jeszcze limity czasu pracy: 12 godzin w tygodniu w roku szkolnym i 35 w wakacje, bez pracy w nocy. Opis limitów znajdziesz w poradniku o ewidencji czasu pracy młodocianych. Zasady kontroli opisuje Państwowa Inspekcja Pracy.
Kalendarz startu ucznia na dwa tygodnie przed pierwszym dniem
Agencja social media chce, żeby licealistka zaczęła w poniedziałek za dwa tygodnie, na 12 godzin tygodniowo. Plan wygląda następująco.
| Termin | Działanie | Osoba |
|---|---|---|
| Dzień 1 | Oferta, wybór kandydatki, rozmowa z rodzicem | właściciel |
| Dzień 2 | Zgoda rodzica i skierowanie na badania | właściciel i rodzic |
| Dni 3 do 8 | Wizyta u lekarza medycyny pracy, odbiór orzeczenia | uczennica i rodzic |
| Dzień 9 | Umowa o pracę, wykaz prac lekkich, teczka akt | kadry |
| Dzień 12 | Szkolenie bhp wstępne i stanowiskowe | przełożony |
| Dzień 14 | Pierwszy dzień pracy | wszyscy |
Termin najczęściej opóźnia czekanie na wizytę u lekarza, więc skierowanie wystawiasz od razu po wyborze kandydatki, a nie dopiero przy umowie. W skierowaniu opisujesz stanowisko, więc wcześniej upewnij się, że żadne zadanie nie należy do prac wzbronionych młodocianym. Wzór wykazu prac lekkich i przykład dla pracy biurowej jest na stronie wykaz prac lekkich dla młodocianych.
Czy przy umowie zlecenie też potrzebne są badania
Kodeks pracy o badaniach wstępnych mówi w odniesieniu do pracowników, a zleceniobiorca pracownikiem nie jest. Firma nie ma więc obowiązku kierować ucznia na badania, ale odpowiada za bezpieczne warunki, gdy zlecenie wykonuje się w jej biurze lub na jej sprzęcie. Gdy uczeń pracuje zdalnie na własnym komputerze, ryzyko jest mniejsze. W praktyce wiele firm i tak zbiera od rodzica oświadczenie o stanie zdrowia i omawia z uczniem zasady pracy przy ekranie. Wybór między etatem a zleceniem policzysz w poradniku o wynagrodzeniu młodocianego, a wzory dokumentów opisuje strona o zatrudnieniu młodocianego na umowę zlecenie.
Przy okazji sprawdzania kosztów stałych firmy wielu właścicieli porównuje też opinie o dostawcach usług, na przykład w serwisie Opiniowo, zanim wybierze placówkę medycyny pracy albo firmę szkoleniową.
Pytania firm o badania i bhp młodocianego
Kto płaci za badania lekarskie młodocianego pracownika?
Płaci pracodawca. Dotyczy to badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. Koszt nie może obciążać ucznia ani rodzica, a firma rozlicza go jako koszt prowadzenia działalności, zwykle na podstawie faktury od placówki medycyny pracy.
Czy młodociany może zacząć pracę przed badaniami?
Nie. Bez ważnego orzeczenia lekarskiego nie wolno dopuścić młodocianego do pracy, także na krótki okres próbny. Dopuszczenie bez badań to wykroczenie, za które Państwowa Inspekcja Pracy może nałożyć grzywnę.
Kto kieruje młodocianego na badania wstępne?
Skierowanie wystawia pracodawca. W dokumencie wpisujesz dane firmy, stanowisko i warunki pracy, a uczeń z rodzicem zgłasza się z nim do lekarza medycyny pracy.
Czy szkolenie bhp jest obowiązkowe dla ucznia na zleceniu?
Przepisy kodeksu pracy o szkoleniu bhp dotyczą pracowników. Gdy uczeń wykonuje zlecenie w biurze firmy, to firma odpowiada za bezpieczne warunki, więc krótki instruktaż stanowiskowy jest rozsądnym minimum.
Jak PracaDla16Latki skraca przygotowanie ucznia do pracy
Na koncie firmy dodajesz ofertę, a system pokazuje wymagane dokumenty, wzór zgody rodzica i limity godzin dla wybranego wymiaru. Dzięki temu skierowanie, zgoda i umowa idą w jednej kolejności, bez ręcznego pilnowania terminów.